Solar tuinlampen lijken de ideale oplossing: geen kabels trekken, geen stroomrekening en toch sfeer in de tuin zodra het donker wordt. Toch hoor je ook vaak dat ze tegenvallen. Ze branden maar een uurtje, het licht is zwak of na één seizoen doen ze het niet meer. De waarheid ligt ergens in het midden. Een goede solar lamp kan prima werken, maar je moet weten wat je ervan kunt verwachten en waar de verschillen in kwaliteit zitten. In dit artikel lees je hoe zo’n lamp werkt, hoe lang hij meegaat en hoe je een exemplaar kiest dat je niet teleurstelt. Zo werkt een solar tuinlamp Een solar lamp bestaat uit vier onderdelen: een klein zonnepaneel, een oplaadbare batterij, een lichtsensor en een led-lampje. Overdag zet het paneel zonlicht om in elektriciteit, die wordt opgeslagen in de batterij. Zodra de sensor merkt dat het donker wordt, schakelt de lamp automatisch in en gebruikt hij de opgeslagen energie. Hoe lang de lamp ‘s avonds brandt, hangt dus af van twee dingen: hoeveel energie het paneel overdag kan verzamelen en hoeveel de batterij kan opslaan. Een klein paneel op een schaduwrijke plek levert simpelweg weinig op, hoe goed de rest van de lamp ook is. Lichtopbrengst: verwacht geen schijnwerper De hoeveelheid licht wordt uitgedrukt in lumen. Veel goedkope prikspotjes en sfeerlampjes geven zo’n 5 tot 20 lumen. Dat is genoeg om een pad te markeren of een plant subtiel uit te lichten, maar niet om echt iets te zien. Wil je een oprit of voordeur goed verlichten, zoek dan naar lampen met minimaal 100 lumen, of een schijnwerper met bewegingssensor die alleen fel aangaat als dat nodig is. Let ook op de kleurtemperatuur. Warm wit licht (rond 2700 tot 3000 kelvin) voelt gezelliger aan in de tuin, terwijl koel wit licht feller oogt maar al snel kil overkomt. Levensduur en de rol van de batterij De led zelf gaat meestal jarenlang mee. De zwakke schakel is bijna altijd de batterij. Goedkope lampen gebruiken vaak NiMH-batterijtjes met een lage capaciteit, die na één of twee seizoenen merkbaar minder energie vasthouden. Lampen met een lithium-ionbatterij (of LiFePO4) houden hun capaciteit doorgaans langer vast en presteren beter bij lage temperaturen. Een groot voordeel is een vervangbare batterij. Kun je die zelf verwisselen, dan geef je een lamp met een verzwakte accu gewoon een tweede leven in plaats van hem weg te gooien. Ook het zonnepaneel speelt mee: goedkope panelen kunnen na verloop van tijd troebel worden door uv-straling, waardoor ze minder licht opvangen. Waar je op let bij het kiezen Wie verschillende modellen naast elkaar wil leggen, vindt op Tuinen Plaza een overzicht van tuinproducten om te vergelijken. Kijk bij elke lamp in elk geval naar de volgende punten: Lichtopbrengst in lumen, passend bij het doel Batterijtype en capaciteit (in mAh), liefst vervangbaar Formaat en kwaliteit van het zonnepaneel Waterdichtheid: minimaal IP44, beter IP65 Brandduur en eventuele standen of bewegingssensor De winter en de juiste plek In Nederland is de winter de echte test. De dagen zijn kort, de zon staat laag en vaak is het bewolkt. Een lamp die in juni de hele nacht brandt, houdt het in december soms maar een paar uur vol. Dat is normaal en geen teken van een defect. Je haalt het meeste uit je lampen door ze op een plek te zetten waar het paneel zo veel mogelijk direct zonlicht krijgt, bij voorkeur op het zuiden. Houd het paneel schoon, want stof, bladeren en vogelpoep verminderen de opbrengst flink. Modellen met een los paneel aan een kabel zijn handig als de lamp zelf in de schaduw moet staan. Is het de moeite waard? Solar tuinverlichting werkt goed zolang je verwachtingen realistisch zijn. Voor sfeer, het markeren van paden en een beetje extra veiligheid rond het huis is het een praktische en zuinige oplossing. Kies je voor wat betere kwaliteit, met een degelijke batterij, een behoorlijk paneel en een goede waterdichtheid, dan heb je er meerdere seizoenen plezier van. Voor sterke, betrouwbare verlichting het hele jaar door blijft een bekabelde lamp het zekerst, maar voor de meeste tuinen biedt zonne-energie een prima en eenvoudig alternatief.
Sportkleding moet veel kunnen: zweet afvoeren, rekken, snel drogen en tientallen wasbeurten overleven. Daarom bestaat het meeste ervan uit synthetische stoffen zoals polyester, nylon en elastaan, gemaakt van aardolie. Dat maakt sportkleding een van de minder duurzame onderdelen van je kledingkast. Gelukkig groeit het aanbod aan groenere alternatieven snel. Toch is niet alles wat groen oogt ook echt beter. Met een paar handvatten zie je sneller of een legging, hardloopshirt of sport-bh verantwoord gemaakt is, en waar je beter kritisch kunt blijven. Gerecyclede materialen: wat zit erin? Veel duurzame sportkleding is gemaakt van gerecycled polyester, vaak afkomstig van plastic flessen. Daarvoor is minder nieuwe olie nodig en het vraagt doorgaans minder energie dan nieuw polyester. Ook gerecycled nylon wint terrein, bijvoorbeeld uit oude visnetten en tapijtresten. Dat materiaal is sterk en geschikt voor zwemkleding en leggings. Wel is het goed om te weten dat ook gerecyclede synthetische stoffen microplastics loslaten in de was. En kleding van plastic flessen is zelf meestal lastig opnieuw te recyclen. Het is dus een stap vooruit, maar geen perfecte oplossing. Natuurlijke vezels als alternatief Voor yoga, wandelen of rustige trainingen kun je ook kiezen voor natuurlijke materialen. Merinowol reguleert de temperatuur goed en gaat minder snel ruiken, waardoor je een shirt vaker kunt dragen voordat het in de was moet. Biologisch katoen wordt geteeld zonder synthetische bestrijdingsmiddelen en is prettig voor kleding die je niet heel intensief bezweet. Daarnaast zie je steeds vaker stoffen als Tencel (lyocell), gemaakt van houtpulp in een gesloten productieproces. Het voelt zacht aan en voert vocht goed af. Vaak is het gemengd met elastaan voor extra rek. Keurmerken die houvast geven Termen als ‘eco’ of ‘bewust’ zijn niet beschermd; iedereen mag ze gebruiken. Keurmerken zijn betrouwbaarder, omdat onafhankelijke partijen controleren of aan de eisen wordt voldaan. Let bij het kopen vooral op deze labels: GRS (Global Recycled Standard): controleert het aandeel gerecycled materiaal en stelt eisen aan chemicaliën en arbeidsomstandigheden. GOTS: voor biologisch textiel, met milieu- en sociale eisen in de hele keten. bluesign: richt zich op veilig gebruik van chemicaliën en minder milieubelasting in de productie. OEKO-TEX: test of het eindproduct geen schadelijke stoffen bevat. Fair Wear: merken die lid zijn, werken aan betere arbeidsomstandigheden in naaiateliers. Merken die het anders doen Een aantal merken heeft duurzaamheid tot kern van hun aanpak gemaakt. Patagonia gebruikt veel gerecyclede materialen en biedt reparatie aan, zodat kleding langer meegaat. Vaude werkt met een eigen label voor duurzamere producten en is lid van Fair Wear. Girlfriend Collective maakt leggings en sport-bh’s van gerecyclede flessen, en ook outdoormerken als Picture Organic Clothing zetten in op biologische en gerecyclede stoffen. Wil je meer vergelijkingen en tips over bewuste aankopen lezen, dan vind je op duurzaamheidblogs.nl artikelen en lijstjes over uiteenlopende duurzame onderwerpen. Kijk daarnaast altijd op de website van een merk zelf: wie echt goed bezig is, laat meestal open zien waar en hoe de kleding gemaakt wordt. Langer dragen is het groenste Het meest duurzame sportshirt is het shirt dat je al hebt. Hoe langer je kleding draagt, hoe kleiner de impact per keer dat je het aantrekt. Was sportkleding op lage temperatuur, binnenstebuiten en zonder wasverzachter, want die tast de vochtafvoerende werking aan. Een speciale waszak vangt een deel van de microplastics op. Kijk ook eens tweedehands. Vooral bij duurdere items zoals regenjassen, fietsbroeken of skikleding vind je online en in kringloopwinkels vaak goede stukken die nog jaren meegaan.