Wie geld opzij wil zetten voor later, kijkt al snel verder dan de spaarrekening. De rente is vaak lager dan de inflatie, waardoor je spaargeld langzaam koopkracht verliest. Twee namen vallen dan steeds vaker: goud, het eeuwenoude en vertrouwde edelmetaal, en bitcoin, de digitale munt die sinds 2009 bestaat en soms digitaal goud wordt genoemd. Maar zijn ze echt vergelijkbaar? In dit artikel zetten we ze naast elkaar op de punten die voor een appeltje voor de dorst het zwaarst wegen: hoe stabiel de waarde is, hoe je het bewaart en welke risico’s je loopt. Waarom goud en bitcoin in beeld komen Goud en bitcoin hebben één ding gemeen: het aanbod is beperkt. Goud moet uit de grond worden gehaald, en dat gaat langzaam en kost veel energie. Van bitcoin komen er nooit meer dan 21 miljoen, een grens die in de software is vastgelegd. Geen centrale bank kan er zomaar meer van bijmaken, en daarom worden beide gezien als bescherming tegen geldontwaarding. Het verschil zit in de geschiedenis. Goud wordt al duizenden jaren gebruikt als betaalmiddel en spaarpot, en centrale banken houden er nog altijd grote voorraden van aan. Bitcoin is veel jonger en heeft zijn rol als waardeopslag nog niet bewezen in een langdurige, wereldwijde crisis. Volatiliteit: rustig of rollercoaster Hier is het verschil het grootst. De goudprijs beweegt ook, maar dalingen van tientallen procenten binnen een paar maanden zijn zeldzaam. In onzekere tijden stijgt goud vaak juist, omdat beleggers er een veilige haven in zoeken. Bitcoin is een ander verhaal. De koers is in het verleden meerdere keren met zeventig procent of meer gedaald, om daarna weer naar nieuwe records te klimmen. Dat biedt kansen, maar als je over twee jaar je geld nodig hebt voor een auto of een verbouwing, kan een slecht moment flink pijn doen. Wil je zien wat een bepaald bedrag in bitcoin op dit moment in euro’s waard is, of zelf rekenen met verschillende koersen, dan kun je terecht op www.bitcoincalculator.nl. Zo krijg je een gevoel voor hoe hard schommelingen aankomen bij jouw eigen bedrag. Opslag: kluis of wallet Fysiek goud moet ergens liggen. Thuis loop je risico op inbraak, en een inboedelverzekering dekt edelmetaal vaak maar beperkt. Een bankkluis of gespecialiseerde opslagdienst kost geld. Daarnaast betaal je bij aan- en verkoop van munten en baren meestal een opslag boven de marktprijs. Bitcoin bewaar je digitaal, op een handelsplatform of in een eigen wallet. Laat je het op een platform staan, dan vertrouw je op dat bedrijf; gaat het failliet of wordt het gehackt, dan kan je tegoed verloren gaan. Een eigen wallet, bijvoorbeeld een hardware wallet, geeft je volledige controle, maar maakt je ook volledig verantwoordelijk. Verlies je je herstelzin, dan is je bitcoin voorgoed weg en is er niemand die je kan helpen. De risico’s op een rij Beide vormen van waardeopslag hebben hun eigen zwakke plekken. Let vooral op de volgende punten: Goud levert geen rente of dividend op; je verdient alleen als de prijs stijgt. Nieuwe regelgeving kan de bitcoinmarkt flink beïnvloeden. Oplichting met crypto komt veel voor, van nepplatforms tot phishingberichten. Fysiek goud kan gestolen worden of lastig te verkopen zijn tegen een eerlijke prijs. Over beide kan in box 3 belasting verschuldigd zijn. Combineren in plaats van kiezen Je hoeft niet per se te kiezen. Veel mensen houden het grootste deel van hun buffer op een gewone spaarrekening, beleggen een deel breed gespreid en houden een kleine portie in goud of bitcoin aan. Hoe groot dat deel is, hangt af van je leeftijd, je inkomen en hoeveel schommeling je kunt verdragen zonder wakker te liggen. Een vuistregel die vaak wordt genoemd: stop in bitcoin alleen geld dat je echt kunt missen. Goud kan een rustiger rol spelen als tegenwicht in slechte tijden. Zorg in elk geval voor een noodbuffer die direct opneembaar is, want goud noch bitcoin is ideaal als je morgen onverwacht geld nodig hebt. Goud is het appeltje dat langzaam rijpt en zelden rot; bitcoin kan sneller groeien, maar ook plotseling vallen. Wie begrijpt waar die verschillen vandaan komen, maakt een keuze die past bij de eigen plannen in plaats van bij de laatste hype.
Wie door de binnenstad van Schiedam loopt, ziet het meteen: reusachtige windmolens, statige pakhuizen en smalle grachten met oude bedrijfspanden. Het zijn de sporen van een industrie die de stad eeuwenlang heeft bepaald. Schiedam was ooit de jenevermetropool van Nederland, met honderden branderijen die dag en nacht stookten. Maar hoe is dat zo gekomen? En wat is er van die bloeitijd overgebleven? In dit artikel lees je hoe de jeneverindustrie ontstond, hoe ze groeide en weer kromp, en waar je haar nog altijd kunt terugvinden. Een gunstige plek aan de Maas De basis voor de jeneverindustrie lag in de ligging van Schiedam. De stad zat dicht bij de Maas en had via havens en grachten een directe verbinding met de zee. Graan uit de Baltische landen en later uit andere delen van Europa kon zo goedkoop worden aangevoerd. Dat graan was de belangrijkste grondstof voor moutwijn, de basis van jenever. In de zeventiende eeuw begonnen de eerste branderijen in de stad. Rond 1700 groeide het aantal snel, mede doordat de traditionele visserij en haringhandel minder opleverden. Ondernemers zochten een nieuwe bron van inkomsten en vonden die in het stoken van gedistilleerd. Van graan tot jenever Het productieproces kende verschillende stappen, die vaak door aparte bedrijven werden uitgevoerd. In de mouterijen liet men gerst ontkiemen en daarna drogen, zodat mout ontstond. Molens maalden de mout en rogge tot meel. In de branderijen werd dat meel met water vermengd, vergist en meerdere keren gedistilleerd tot moutwijn. Daarna kwamen de distilleerderijen in beeld, die de moutwijn nog eens overstookten met jeneverbessen en andere kruiden. Er bleef ook iets over: de spoeling, het restproduct van het stoken. Die werd als veevoer gebruikt, waardoor er in en rond Schiedam enorme aantallen varkens werden gehouden. Zo was de jenever verweven met bijna de hele lokale economie. Bloeitijd en het Zwarte Nazareth In de negentiende eeuw beleefde de industrie haar hoogtepunt. Rond 1880 telde Schiedam bijna vierhonderd branderijen. De stad was een van de grootste producenten van gedistilleerd ter wereld en jenever uit Schiedam werd tot ver over de grenzen geëxporteerd. Die groei had een keerzijde. De branderijen stookten op steenkool, en de rook zette huizen, straten en was zwart van het roet. Daaraan dankt Schiedam de bijnaam Zwart Nazareth. Arbeiders werkten lange dagen in hitte en stank, en de armoede in de volkswijken was groot. De neergang van de branderijen Aan het eind van de negentiende eeuw kwam de klad erin. Buitenlandse concurrentie, goedkopere productiemethoden elders en hogere accijnzen maakten het voor kleine branderijen steeds moeilijker. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was graan bovendien schaars. Veel bedrijven sloten hun deuren of gingen op in grotere ondernemingen. Een paar namen hielden stand. Het bekendste voorbeeld is de familie Nolet, die al sinds de late zeventiende eeuw in Schiedam distilleert en dat nog altijd doet. Wil je meer lezen over het huidige Schiedam en de verhalen uit de stad, dan vind je op schiedamkrant.nl lokaal nieuws en achtergronden die soms ook teruggrijpen op dit verleden. Wie die verhalen wil opzoeken, kan terecht op schiedamkrant.nl. Wat je vandaag nog ziet Het jeneververleden is in Schiedam letterlijk in het straatbeeld verankerd. Je hoeft geen kenner te zijn om de sporen op te pikken, als je weet waar je moet kijken. De molens: Schiedam heeft de hoogste traditionele windmolens ter wereld, waaronder De Noord. Het Jenevermuseum aan de Lange Haven, gevestigd in een oude branderij. Pakhuizen en branderijpanden langs de Lange Haven, Korte Haven en Noordvest. De distilleerderij van Nolet, met een moderne windmolen als herkenningspunt. Een stad die haar geschiedenis koestert Wie vandaag door Schiedam wandelt, loopt dus eigenlijk door een openluchtmuseum van de jeneverindustrie. De molens die ooit graan maalden voor de branderijen, de havens waar schepen hun lading losten en de gevels die ooit zwart zagen van het roet vertellen samen een verhaal over vakmanschap, handel en hard werken. Neem de volgende keer even de tijd om omhoog te kijken naar die enorme wieken: ze herinneren je eraan hoe een klein glaasje jenever een hele stad vormgaf.
Voor veel mensen is oud en nieuw een feestelijk moment, maar voor honden en katten kan het de spannendste periode van het jaar zijn. Harde knallen, felle lichtflitsen en de geur van kruit komen onverwacht en lijken van alle kanten tegelijk te komen. Een dier begrijpt niet wat er gebeurt en reageert vaak met angst: trillen, hijgen, verstoppen, blaffen of juist volledig verstijven. Het goede nieuws is dat je veel kunt doen om je huisdier te helpen. Met wat voorbereiding, een rustige houding en een veilige plek in huis maak je de jaarwisseling een stuk draaglijker. In dit artikel lees je hoe je dat aanpakt, zowel voor honden als voor katten. Herken de signalen van stress Niet elk dier laat angst op dezelfde manier zien. Een hond kan onrustig door het huis lopen, piepen, kwijlen, zijn staart intrekken of steeds bij je in de buurt willen zijn. Sommige honden worden destructief of plassen binnen, terwijl ze dat normaal nooit doen. Katten zijn vaak subtieler. Ze verstoppen zich onder het bed of in een kast, eten minder, poetsen zich overdreven of worden juist schrikachtig en prikkelbaar. Let ook op verwijde pupillen en platte oren. Hoe eerder je deze signalen herkent, hoe sneller je kunt bijsturen. Begin op tijd met voorbereiden Vuurwerk begint vaak al dagen of zelfs weken voor 31 december. Wacht dus niet tot oudejaarsavond, maar zorg dat je huisdier al ruim van tevoren een vertrouwde schuilplek heeft. Voor een hond kan dat een bench met een deken eroverheen zijn, voor een kat een doos of mand op een hoge, rustige plek. Heeft je dier veel last van harde geluiden, dan kun je in de weken ervoor oefenen met geluidstraining. Laat op zeer laag volume opnames van vuurwerk horen terwijl je hond of kat iets leuks doet, zoals eten of spelen, en bouw dat langzaam op. Twijfel je of je dier extra ondersteuning nodig heeft, zoals rustgevende middelen, overleg dan tijdig met je dierenarts. Begin nooit zelf met medicatie zonder advies. Zo maak je het huis een veilige haven Op de avond zelf draait alles om het beperken van prikkels. Wil je meer lezen over wat honden en katten nodig hebben om zich prettig te voelen, dan vind je op dehuisdiertoppers extra achtergrondinformatie over de behoeftes van verschillende huisdieren. Daarnaast helpen deze praktische stappen: Sluit gordijnen en ramen om lichtflitsen en geluid te dempen. Zet de radio of televisie aan als achtergrondgeluid. Laat ramen, deuren en kattenluikjes dicht zodat je dier niet kan ontsnappen. Zorg dat de schuilplek altijd bereikbaar blijft en dwing je dier er niet uit. Controleer of de chip en contactgegevens up-to-date zijn. Uitlaten en buitenkatten Laat je hond rond de jaarwisseling uit op rustige momenten, bij voorkeur overdag en altijd aan de lijn. Ook een hond die normaal goed luistert, kan bij een onverwachte knal in paniek wegrennen. Een goed passend tuig waar hij niet uit kan glippen geeft extra zekerheid. Heb je een kat die gewend is om naar buiten te gaan, houd hem dan in de dagen rond oud en nieuw binnen. Zet een extra kattenbak neer en zorg voor afleiding met speeltjes of krabmeubels, zodat hij zich niet verveelt. Jouw houding maakt verschil Dieren pikken veel op van de mensen om hen heen. Blijf zelf zo kalm mogelijk en doe gewoon wat je anders ook zou doen. Troosten mag gerust: een hond die bij je komt, kun je rustig aaien of tegen je aan laten liggen. Overdreven zielig doen kan de onrust juist versterken, dus houd het luchtig en ontspannen. Laat je huisdier op oudejaarsavond liever niet alleen thuis. Ga je toch weg, regel dan iemand die het dier kent en in de buurt blijft. Straf je dier nooit voor angstig gedrag, want dat maakt de angst alleen groter.
Zes weken zomervakantie klinkt heerlijk, tot je beseft hoeveel dagen je moet vullen. Met jonge kinderen wil je ze bezighouden, maar een pretpark, een dagje dierentuin en elke week een ijsje lopen snel in de papieren. Gelukkig hangt een fijne zomer niet af van dure uitjes. Kleine kinderen genieten vaak net zo hard van een middag pootjebaden als van een dure attractie. In dit artikel lees je hoe je een realistisch vakantiebudget opstelt en welke goedkope of gratis uitjes echt werken voor gezinnen met peuters en kleuters. Begin met een eerlijk budget Voordat je plannen maakt, is het handig om te weten wat je kunt uitgeven. Kijk naar je vaste lasten en bepaal welk bedrag er de komende weken overblijft voor uitjes, boodschappen en eventuele reiskosten. Deel dat bedrag door het aantal vakantieweken, dan heb je een weekbudget dat overzichtelijk blijft. Reken ook de kleine uitgaven mee. Een kop koffie onderweg, parkeergeld of een snack bij het zwembad lijken onschuldig, maar tellen flink op. Wie die posten vooraf inschat, schrikt aan het eind van de zomer minder van het banksaldo. Gratis uitjes dichtbij huis Voor jonge kinderen is de wereld om de hoek al spannend genoeg. Denk aan een speeltuin in een andere wijk, een kinderboerderij, een bos om takken en dennenappels te zoeken of een beekje om in te spetteren. Veel gemeenten hebben gratis natuurspeelplaatsen of waterspeelplekken die je misschien nog niet kent. Ook de bibliotheek is in de zomer vaak een uitkomst. Er zijn regelmatig voorleesmomenten of knutselactiviteiten, en een stapel nieuwe boeken voelt voor een kleuter als een cadeautje. Combineer het met een picknick in het park en je hebt een complete dag voor bijna niets. Neem altijd eigen drinken en fruit mee Kies uitjes op loop- of fietsafstand Zoek naar gratis zomeractiviteiten van je gemeente Plan rustmomenten, want jonge kinderen raken snel overprikkeld Slim omgaan met betaalde uitjes Wil je toch een keer naar de dierentuin of een pretpark, kies dan bewust één of twee grotere uitjes in plaats van veel kleine. Koop kaartjes vooraf online, want dat is vaak voordeliger dan aan de kassa. Houd ook acties in de gaten via supermarkten of spaarprogramma’s. Vraag bovendien na of jonge kinderen gratis mogen. Bij veel attracties betalen kinderen onder een bepaalde leeftijd niets of een gereduceerd tarief. Neem je eigen lunch mee, dan scheelt dat al snel een flink bedrag op een dag uit. Leer van andere ouders Andere ouders zijn vaak de beste bron van tips. Zij weten welke speeltuin schaduw heeft, waar je goedkoop kunt zwemmen en welk uitje met een peuter eigenlijk tegenvalt. Op Moeder Community vind je vragen en ervaringen van moeders over allerlei onderwerpen rond het moederschap, ook over het vullen van lange vakantiedagen. Daarnaast kun je in je eigen omgeving samenwerken. Spreek met vrienden of buren af om om de beurt op elkaars kinderen te passen. Zo heb jij een rustige middag en hebben de kinderen een speelkameraadje, zonder dat het iets kost. Maak van thuis een vakantieplek Niet elke dag hoeft een uitje te zijn. Een badje in de tuin of op het balkon, een tentje in de woonkamer of een zelfgemaakte speurtocht door het huis zorgen voor net zoveel plezier. Jonge kinderen houden van herhaling en voorspelbaarheid, dus een vaste ‘vakantiedag thuis’ per week kan juist rust geven. Laat je kinderen ook meedenken. Samen pannenkoeken bakken, een stoepkrijttekening maken of een zelfgemaakt ijsje uit de vriezer halen voelt voor hen als iets bijzonders. Het kost weinig en levert vaak de leukste herinneringen op.
Boodschappen zijn een van de grootste vaste uitgaven in een huishouden, en juist daarom valt er veel te winnen. Toch voelt besparen in de supermarkt voor veel mensen als een strijd: je loopt met goede voornemens naar binnen en staat even later met een volle kar en een hoger bedrag dan gepland bij de kassa. Dat ligt zelden aan gebrek aan discipline, maar meestal aan het ontbreken van een vaste aanpak. In dit artikel lees je vijf eenvoudige stappen waarmee je structureel minder uitgeeft, zonder dat je elke week hoeft te rekenen of op smaak hoeft in te leveren. Het gaat om gewoontes die je één keer opbouwt en daarna vanzelf volhoudt. Stap 1: maak een weekmenu Een weekmenu is de basis van slim boodschappen doen. Als je van tevoren weet wat je de komende dagen eet, koop je alleen wat je echt nodig hebt. Ga op een vast moment in de week zitten, bijvoorbeeld op zondag, en bedenk zes of zeven avondmaaltijden. Kijk eerst wat er nog in je koelkast, vriezer en voorraadkast ligt en plan daar gerechten omheen. Kies gerechten die ingrediënten delen. Koop je een bos prei voor een ovenschotel, plan dan later in de week een soep of quiche waarin de rest verdwijnt. Zo voorkom je halve verpakkingen die achter in de koelkast vergeten worden. Stap 2: schrijf een lijst en houd je eraan Op basis van je weekmenu maak je een boodschappenlijst. Orden die per afdeling in de winkel, zodat je gericht door de gangpaden loopt en minder langs verleidelijke schappen komt. Supermarkten zijn slim ingericht om je meer te laten kopen dan je van plan was; een lijst is je beste verdediging. Ga daarnaast bij voorkeur één keer per week naar de winkel in plaats van elke dag even binnen te wippen. Elk extra bezoek levert vaak een paar impulsaankopen op, en die tellen aan het eind van de maand flink op. Ga ook niet met een lege maag: wie honger heeft, koopt meer en minder bewust. Stap 3: kies vaker voor huismerken Huismerken zijn vaak een stuk goedkoper dan A-merken, terwijl de kwaliteit regelmatig vergelijkbaar is. Bij basisproducten zoals pasta, rijst, meel, conserven, zuivel en schoonmaakmiddelen merk je meestal weinig verschil. Probeer het eens per product: bevalt het huismerk, dan stap je over. Zo niet, dan blijf je bij je vertrouwde merk. Let ook op de kiloprijs in plaats van de verpakkingsprijs. Grotere verpakkingen of aanbiedingen lijken voordelig, maar zijn dat niet altijd. Een snelle blik op het prijskaartje onder het product vertelt je wat je werkelijk per kilo of liter betaalt. Wil je meer praktische tips over slimmer omgaan met je geld, dan vind je op vuljespaarpot uiteenlopende artikelen over sparen en bewuste keuzes in het dagelijks leven. Stap 4: plan een vaste restjesdag Een restjesdag is een simpele manier om verspilling tegen te gaan en geld te besparen. Kies één avond per week waarop je niets nieuws kookt, maar gebruikt wat er nog over is. Denk aan een roerbakgerecht met losse groenten, een omelet met kliekjes of een wrap gevuld met wat er in de koelkast ligt. Je hoeft voor die dag dus niets te kopen, wat direct een maaltijd per week scheelt. Bovendien word je er creatiever van in de keuken, en gooi je minder eten weg. Gemiddeld belandt er in veel huishoudens nog altijd een flinke hoeveelheid voedsel in de afvalbak, en dat is weggegooid geld. Stap 5: slim bewaren en voorraad beheren De laatste stap gaat over wat je thuis doet met je boodschappen. Bewaar producten op de juiste manier, zodat ze langer goed blijven. Zet nieuwe producten achter in de koelkast en oudere naar voren, zodat je eerst opmaakt wat het eerst over datum raakt. Je vriezer is hierbij een waardevolle hulp. Vries brood, restjes saus of groenten in die je niet op tijd opkrijgt. Ook is het handig om basisproducten op voorraad te kopen wanneer ze in de aanbieding zijn, zolang je ze ook echt gebruikt. Vries brood in porties in Bewaar restjes in afgesloten bakjes met datum Controleer wekelijks je koelkast Koop houdbare basisproducten in de aanbieding Klein beginnen, blijvend besparen Je hoeft niet alle vijf de stappen tegelijk in te voeren. Begin bijvoorbeeld met een weekmenu en een lijst, en voeg na een paar weken de restjesdag of huismerken toe. Houd eventueel een maand lang bij wat je uitgeeft, zodat je ziet welk verschil je maakt. Zodra deze gewoontes vanzelf gaan, merk je dat boodschappen doen minder stress geeft en dat er aan het eind van de maand meer overblijft.
Bij de start van een huurcontract betaal je vaak een flink bedrag als waarborgsom. Dat geld is van jou en hoort aan het einde van de huur terug te komen. Toch ontstaat juist bij het vertrek regelmatig onenigheid. De verhuurder vindt dat er schade is, jij vindt dat het om normaal gebruik gaat, en zonder bewijs sta je dan zwak. Het goede nieuws: je kunt veel problemen voorkomen door vanaf de eerste dag slim te werk te gaan. In dit artikel lees je hoe het opnamerapport werkt, waar je op let bij de oplevering en welke regels er gelden rond de borg. Begin met een goed opnamerapport Het opnamerapport, ook wel inspectierapport of proces-verbaal van oplevering genoemd, beschrijft de staat van de woning bij het begin van de huur. Dit document is later de maatstaf: alles wat bij vertrek afwijkt van die beginsituatie kan ter discussie komen. Loop de woning daarom samen met de verhuurder grondig door en laat krassen, vlekken, gaatjes in muren en kapotte onderdelen expliciet vastleggen. Maak daarnaast zelf foto’s en video’s met datum, van elke kamer, de vloeren, het sanitair en de keukenapparatuur. Stuur ze per e-mail naar de verhuurder, zodat er een tijdstempel bestaat. Wordt er bij de start helemaal geen beschrijving gemaakt, dan geldt volgens de wet het vermoeden dat je de woning in goede staat hebt ontvangen. Dat kan later tegen je werken, dus vraag altijd om een rapport. Ken het verschil tussen slijtage en schade Je hoeft de woning niet als nieuw achter te laten. Normale slijtage, zoals een iets versleten vloer in de looproute of licht verkleurde verf na een paar jaar, komt voor rekening van de verhuurder. Schade die door jouw toedoen is ontstaan, zoals brandplekken, grote gaten of een gebroken wastafel, mag de verhuurder wel op je verhalen. Ook kleine herstellingen zijn voor jou, zoals het vervangen van lampjes, het ontstoppen van afvoeren en het bijhouden van kranen. Wie dit tijdens de huurperiode netjes doet, voorkomt dat er bij vertrek een lijst met klusjes op de borg wordt afgeboekt. Bereid de oplevering goed voor Vraag een paar weken voor het einde van de huur om een voorinspectie. De verhuurder vertelt dan wat er nog moet gebeuren, zodat je de tijd hebt om het zelf op te lossen in plaats van dure herstelkosten te betalen. Leg de afspraken uit die voorinspectie schriftelijk vast. Wil je meer achtergrond over huren, contracten en je rechten als huurder, dan vind je nuttige informatie op perdirecthuren.nl. Bij de eindoplevering helpen een paar vaste stappen om discussie te voorkomen: Maak de woning grondig schoon, ook ovens, afzuigkappen en tegels Verwijder zelf aangebrachte zaken, tenzij anders is afgesproken Lever alle sleutels in en laat dat bevestigen Fotografeer de woning opnieuw op dezelfde plekken als bij de start Teken alleen een eindrapport waar je het mee eens bent De regels rond de waarborgsom Sinds de Wet goed verhuurderschap van 1 juli 2023 gelden duidelijke regels. Voor huurcontracten die vanaf die datum zijn gesloten, mag de borg maximaal twee keer de kale maandhuur bedragen. Servicekosten en andere bijkomende kosten tellen daarbij niet mee. Na het einde van de huur moet de verhuurder de borg binnen veertien dagen terugbetalen. Zijn er kosten voor schade of achterstallige huur die verrekend worden, dan geldt een termijn van dertig dagen. De verhuurder moet in dat geval schriftelijk uitleggen waarom er geld wordt ingehouden en om welke bedragen het gaat. Vraag gerust om offertes of facturen als onderbouwing. Wat als je borg toch niet terugkomt Krijg je niets of minder terug dan je verwacht, stuur dan eerst een vriendelijke maar duidelijke e-mail waarin je verwijst naar het opnamerapport, je foto’s en de wettelijke termijnen. Vaak is dat al genoeg. Reageert de verhuurder niet, volg dan met een aangetekende brief met een concrete betaaltermijn. Blijft het daarna stil, dan kun je juridisch advies inwinnen, bijvoorbeeld bij het Juridisch Loket of een huurdersvereniging. Als laatste stap kun je de zaak voorleggen aan de kantonrechter. Hoe beter je dossier, hoe sterker je staat.
Een citytrip is vaak kort en spontaan. Je pakt een weekendtas of een klein koffertje en vliegt met alleen handbagage naar Barcelona, Praag of Lissabon. Juist dan merk je hoe weinig ruimte er is, en hoe snel een volle toilettas problemen geeft bij de beveiliging. Een flacon shampoo van 250 ml die je gedachteloos meeneemt, kan zomaar in de prullenbak verdwijnen. Met een beetje voorbereiding voorkom je dat. In dit artikel lees je welke verzorgingsproducten echt mee moeten, hoe je ruimte bespaart met reisformaten en vaste alternatieven, en welke regels er gelden voor vloeistoffen in je handbagage. De regels voor vloeistoffen Op de meeste Europese luchthavens geldt nog steeds de bekende regel: vloeistoffen in je handbagage mogen per verpakking maximaal 100 ml bevatten. Al die verpakkingen moeten samen in één doorzichtig, hersluitbaar plastic zakje van maximaal één liter, ongeveer 20 bij 20 centimeter. Per reiziger mag je één zo’n zakje meenemen, en bij de controle haal je het meestal apart uit je tas. Let op: het gaat om de inhoud die op de verpakking staat, niet om wat er nog in zit. Een tube van 150 ml die half leeg is, wordt dus toch afgekeurd. Op sommige luchthavens met nieuwe scanners gelden soepelere regels, maar dat verschilt per luchthaven en kan veranderen. Controleer daarom vóór vertrek de actuele informatie van zowel je vertrek- als je terugvlucht, want op de terugweg kan een strengere regel gelden. Wat telt allemaal als vloeistof? Veel mensen denken bij vloeistoffen alleen aan shampoo en douchegel, maar de definitie is breder. Ook gels, crèmes, pasta’s, sprays en smeerbare producten vallen eronder. Twijfel je, dan is de vuistregel: als het kan stromen, smeren of spuiten, hoort het in het zakje. Medicijnen die je tijdens de reis nodig hebt en babyvoeding zijn vaak uitgezonderd, maar je moet ze wel laten zien bij de controle. Een recept of medicijnpaspoort kan daarbij helpen. Tandpasta en mondwater Mascara, foundation en lipgloss Deodorantspray en roller Zonnebrand en dagcrème Haargel, haarlak en parfum Slim besparen met reisformaat Veel bekende merken hebben mini-versies van hun producten, van tandpasta tot conditioner. Die zijn handig, maar per milliliter vaak duurder dan de gewone verpakking. Een alternatief is om lege reisflesjes te kopen en die zelf te vullen met je eigen producten. Kies flesjes van zacht siliconen, want daar knijp je makkelijker de laatste restjes uit, en zet er een label op zodat je shampoo en bodylotion niet door elkaar haalt. Wil je weten welke reisproducten goed bevallen bij andere gebruikers, of zoek je een betaalbaar alternatief voor je vaste merk? Op degroteverzorginggids kun je verzorgingsproducten vergelijken en reviews van andere consumenten lezen, ingedeeld in categorieën als haar, huid en make-up. Vaste producten als ruimtebespaarder De makkelijkste manier om ruimte te winnen in je vloeistoffenzakje is overstappen op vaste producten. Een shampoobar, een stuk zeep of vaste conditioner telt niet als vloeistof en mag dus gewoon los in je tas. Hetzelfde geldt voor een deodorantstick, poedermake-up en lippenbalsem in stickvorm. Er bestaan zelfs tandpastatabletten waarop je kauwt voordat je gaat poetsen. Bewaar vaste producten in een blikje of een zeepdoosje, zodat ze na gebruik kunnen opdrogen en niet aan de rest van je spullen plakken. Een klein handdoekje of washandje erbij is handig als je accommodatie wat sober is. Wat heb je echt nodig? Voor een weekend in een stad heb je minder nodig dan je denkt. De meeste hotels hebben zeep, shampoo en soms een föhn, dus check vooraf wat er aanwezig is. Neem in elk geval je tandenborstel, tandpasta, deodorant, een dagcrème met zonbescherming en eventuele medicijnen mee. Pleisters en een paar tabletjes pijnstiller zijn handig voor blaren na een dag lopen over kinderkopjes. Ga je dagelijks op pad, stop dan een kleine selectie in je dagtas: lippenbalsem, handcrème en een minipakje zakdoekjes. Zo hoef je niet de hele toilettas mee te sjouwen. Inpakken zonder lekkages Drukverschillen in het vliegtuig kunnen ervoor zorgen dat flesjes gaan lekken. Draai doppen goed aan en leg eventueel een stukje huishoudfolie onder de dop voordat je hem dichtdraait. Knijp ook een beetje lucht uit zachte flesjes. Zet je zakje met vloeistoffen bovenin je tas, zodat je het bij de beveiliging snel kunt pakken. Met een compacte, goed doordachte toilettas begin je je citytrip ontspannen. Je loopt zonder oponthoud door de controle, hebt alles bij de hand wat je nodig hebt en houdt ruimte over voor dat ene souvenir dat je onderweg tegenkomt.
Elke dag krijg je een stroom aan nieuws over je heen. Op de radio hoor je over kabinetsplannen, op je telefoon verschijnen meldingen over internationale crises en ‘s avonds vat het journaal het allemaal nog eens samen. Dat nieuws voelt groot en belangrijk, en dat is het vaak ook. Toch is het de vraag hoeveel ervan je morgenochtend merkt als je de deur uitstapt. Lokaal nieuws krijgt minder aandacht, maar gaat juist over de plek waar je woont, werkt en boodschappen doet. In dit artikel zetten we landelijke en lokale berichtgeving naast elkaar en kijken we waarom een bericht over een afgesloten straat soms meer met je dag doet dan een debat in Den Haag. Het verschil in afstand Landelijk nieuws gaat over beslissingen en gebeurtenissen die veel mensen tegelijk raken, maar meestal op afstand en met vertraging. Een nieuwe wet wordt aangekondigd, besproken, aangepast en pas maanden of jaren later ingevoerd. Je weet dat er iets verandert, maar wanneer en hoe precies dat jouw leven beïnvloedt, blijft vaak vaag. Lokaal nieuws werkt anders. Het gaat over je eigen straat, je eigen dorp en mensen die je misschien kent. De afstand tussen het bericht en jouw dagelijkse praktijk is klein. Lees je dat de brug bij het centrum volgende week dicht gaat, dan weet je meteen dat je een andere route naar je werk of school moet nemen. Wegwerkzaamheden: direct merkbaar Weinig nieuws is zo concreet als een bericht over wegwerkzaamheden. Een omleiding kan je reistijd verdubbelen, een afgesloten fietspad dwingt kinderen een drukkere route te nemen en een ondernemer ziet minder klanten als zijn winkel tijdelijk slecht bereikbaar is. Wie dat op tijd weet, kan zich erop voorbereiden. Landelijke media melden zulke werkzaamheden alleen als het om een grote snelweg gaat. Voor de herinrichting van een dorpsstraat of de vervanging van riolering in een woonwijk ben je aangewezen op lokale bronnen. Juist daar staan de details die jij nodig hebt: data, omleidingen en wie je kunt bellen met vragen. Raadsbesluiten dichter bij huis dan je denkt Gemeenteraadsvergaderingen klinken voor veel mensen saai, maar de besluiten die daar vallen raken je vaak direct. Denk aan de hoogte van de afvalstoffenheffing, de plek van een nieuwe woonwijk, het openhouden van een bibliotheek of de keuze voor extra speelplekken. Het gaat om geld dat je betaalt en om voorzieningen die je gebruikt. Een voordeel is dat je op lokaal niveau ook meer invloed hebt. Je kunt inspreken tijdens een raadsvergadering, een raadslid aanspreken of reageren op plannen voordat ze definitief zijn. Dat lukt alleen als je op tijd weet wat er speelt. Lokale berichtgeving maakt die betrokkenheid mogelijk. Afvalinzameling en heffingen Bouwplannen en bestemmingswijzigingen Parkeerbeleid en verkeersmaatregelen Subsidies voor verenigingen en buurtinitiatieven Evenementen die je gemeenschap vormen Een braderie, een kermis, een sportdag of een concert in het park: lokale evenementen bepalen voor een groot deel hoe het voelt om ergens te wonen. Ze brengen mensen samen en geven een dorp of stad een eigen karakter. Maar ze hebben ook praktische gevolgen, zoals afgesloten straten, extra drukte of geluid tot laat in de avond. Wie in Olst-Wijhe woont en wil weten wat er in de buurt gebeurt, kan bijvoorbeeld terecht bij De Olst Gids, waar het laatste nieuws uit Olst en omgeving wordt bijgehouden. Zo’n lokale bron helpt je om niet pas op de dag zelf te ontdekken dat je straat is afgezet voor een optocht, of dat je net een gezellige markt hebt gemist. Waarom je allebei nodig hebt Dit betekent niet dat landelijk nieuws minder waard is. Beslissingen over belastingen, zorg, energie en onderwijs bepalen op de lange termijn veel van je financiële situatie en je mogelijkheden. Landelijk nieuws geeft je het grote plaatje en helpt je begrijpen waarom dingen veranderen. Lokaal nieuws vult dat aan met wat er nu, hier en morgen gebeurt. Vaak komen de twee ook samen: een landelijke regeling wordt uitgevoerd door de gemeente, en pas in de lokale berichtgeving lees je wat dat concreet voor jouw wijk betekent. Door beide te volgen krijg je een completer beeld. Je eigen nieuwsmix samenstellen Een praktische aanpak is om landelijk nieuws een paar keer per dag kort te scannen en lokaal nieuws bewust op te zoeken. Volg een lokale nieuwssite, lees de gemeentelijke berichten en let op wat buren en verenigingen delen. Zo mis je weinig van wat je direct raakt. Uiteindelijk bepaal jij welk nieuws de meeste ruimte krijgt in je dag. De krantenkoppen over de wereld zijn indrukwekkend, maar de afgesloten weg, het nieuwe raadsbesluit en het buurtfeest van volgende maand zijn de dingen die je echt tegenkomt. Wie daar goed van op de hoogte is, staat net wat steviger in zijn eigen omgeving.
Een actieve vakantie begint eigenlijk al thuis, bij het inpakken. Wie gaat wandelen in de bergen, een fietsroute langs de kust plant of een week wil kanoën, merkt snel dat elke extra kilo telt. Te veel spullen maken je bagage zwaar en onhandig, te weinig kan betekenen dat je onderweg in de regen staat zonder goede jas. In dit artikel vind je per type vakantie een overzicht van wat je echt nodig hebt, met de nadruk op licht en compact materiaal. Zo hou je ruimte over in je tas en energie voor waar het om draait: bewegen in een mooie omgeving. De basis voor elke actieve reis Welke sport je ook kiest, een paar dingen gaan altijd mee. Denk aan kleding volgens het laagjesprincipe: een ademende onderlaag, een warme tussenlaag zoals een dunne fleece en een wind- en waterdichte buitenlaag. Met drie dunne lagen ben je flexibeler dan met één dikke trui, en ze nemen minder ruimte in. Kies bij voorkeur sneldrogende materialen, zoals merinowol of synthetische stoffen. Een merinoshirt kun je meerdere dagen dragen zonder dat het gaat ruiken, waardoor je minder kledingstukken hoeft mee te nemen. Een kleine EHBO-set, zonnebrand, een herbruikbare drinkfles en een compacte powerbank horen ook in elke tas. Paklijst voor een wandelvakantie Bij wandelen draait alles om je voeten. Neem goed ingelopen wandelschoenen mee en loop ze nooit pas op vakantie in. Voor lichte routes volstaan vaak lage trailschoenen, die aanzienlijk minder wegen dan stevige bergschoenen. Goede wandelsokken voorkomen blaren en zijn net zo belangrijk als de schoenen zelf. Een rugzak van twintig tot dertig liter is genoeg voor dagtochten. Opvouwbare wandelstokken besparen je knieën bij afdalingen en passen opgevouwen gewoon in je koffer. Vergeet ook een kaart of offline navigatie-app niet, want bereik is in de bergen niet vanzelfsprekend. Ingelopen wandelschoenen en twee paar wandelsokken Lichtgewicht rugzak met regenhoes Opvouwbare wandelstokken Compacte regenjas die in een eigen zakje past Offline kaart of GPS-app Wat neem je mee op de fiets? Voor een fietsvakantie is een goede fietsbroek met zeem geen luxe, zeker niet als je meerdere dagen achter elkaar rijdt. Fietshandschoenen verminderen druk op je handen en beschermen bij een val. Een helm is vanzelfsprekend; sommige modellen zijn speciaal ontworpen om licht en goed geventileerd te zijn. Reparatiemateriaal is onmisbaar, maar het kan klein blijven. Een multitool, bandenlichters, een reservebinnenband en een minipomp passen samen in een zadeltasje. Wie met bagage fietst, doet er goed aan te kiezen voor waterdichte fietstassen, zodat je kleding droog blijft bij een onverwachte bui. Uitrusting voor watersport Ga je suppen, kanoën of snorkelen, dan wil je spullen die tegen water kunnen en snel drogen. Een droogzak houdt je telefoon, sleutels en droge kleding veilig. Een lycra shirt of dunne wetsuit beschermt tegen zon en afkoeling, en waterschoenen voorkomen snijwonden aan stenen of schelpen. Veel watersportmateriaal is tegenwoordig opblaasbaar en daardoor goed mee te nemen. Een opblaasbaar supboard of kajak past opgerold in een tas en gaat soms zelfs mee in het vliegtuig. Een zwemvest blijft altijd verstandig, ook voor ervaren zwemmers, want je weet nooit hoe stroming of wind zich ontwikkelt. Slim kiezen en vergelijken Licht materiaal is niet altijd duurder, maar het verschil tussen producten kan groot zijn. Let bij het kiezen op gewicht, pakformaat en duurzaamheid, en lees ervaringen van andere sporters. Voor achtergrondinformatie over sportartikelen en populaire producten kun je bijvoorbeeld kijken op Comparesport.nl, waar je verschillende soorten sportmateriaal naast elkaar ziet. Vraag jezelf bij elk item af of je het echt gaat gebruiken. Een handige vuistregel: leg alles klaar wat je wilt meenemen en haal er daarna een derde af. Spullen die meerdere functies hebben, zoals een buff die als muts, sjaal of zweetband dient, verdienen een plek in je tas.
Harderwijk trekt al jaren veel woningzoekers. De stad ligt aan het Veluwemeer, heeft een historisch centrum, een station aan de lijn tussen Amersfoort en Zwolle en de A28 vlak om de hoek. Dat maakt het aantrekkelijk voor starters, gezinnen en mensen die uit de Randstad vertrekken. Tegelijk betekent die populariteit dat je als koper scherp moet blijven: snel beslissen is soms nodig, maar onbezonnen beslissen kost je later geld of woonplezier. In dit artikel lees je waar je op let bij nieuwbouw, hoe je inschat welke kant een buurt op gaat en waarom het volgen van lokaal nieuws meer oplevert dan je misschien denkt. Nieuwbouw: meer dan een mooie brochure Nieuwbouw heeft duidelijke voordelen. Je krijgt een energiezuinige woning, weinig onderhoud in de eerste jaren en vaak de mogelijkheid om indeling en afwerking zelf te kiezen. In en rond Harderwijk zijn de afgelopen jaren verschillende projecten gerealiseerd of in voorbereiding, van grotere uitbreidingswijken tot kleinschalige inbreiding op voormalige bedrijfslocaties en het gebied aan het water. Kijk bij een nieuwbouwproject niet alleen naar de woning zelf, maar ook naar wat er om de woning heen komt. Een artist impression laat meestal groen, speelplekken en rustige straten zien. Of die er daadwerkelijk komen, en wanneer, hangt af van bestemmingsplannen, fasering en soms van de vraag of latere fases wel doorgaan. Vraag daarom naar de planning van de hele wijk, niet alleen van jouw bouwblok. Praktische punten bij het kopen van nieuwbouw Wie voor het eerst nieuwbouw koopt, wordt vaak verrast door kosten en termijnen die in de verkoopfolder minder opvallen. Een paar zaken verdienen extra aandacht voordat je tekent. Bouwrente en dubbele woonlasten tijdens de bouwperiode Meerwerk en kosten voor keuken, badkamer of vloeren Opleveringsdatum en wat er gebeurt bij vertraging De ontbindende voorwaarden in de koop- en aannemingsovereenkomst Een onafhankelijke opleveringskeuring Buurtontwikkeling lezen als een kaart Een huis koop je voor jaren, dus de buurt van over vijf of tien jaar is minstens zo belangrijk als de buurt van nu. Komen er nieuwe scholen, winkels of sportvoorzieningen? Wordt er een weg verlegd of een bedrijventerrein uitgebreid? Zulke veranderingen kunnen de waarde en het woongenot van je woning flink beïnvloeden, positief of negatief. De gemeente publiceert plannen en vergunningsaanvragen, maar die documenten zijn niet altijd makkelijk te vinden of te lezen. Lokale berichtgeving vertaalt zulke ontwikkelingen vaak naar gewone taal: wat er gepland is, wie er bezwaar maakt en hoe de gemeenteraad erover denkt. Een site als Harderwijk Nieuws Vandaag is handig om bij te houden wat er in de stad speelt, zodat je niet pas na de sleuteloverdracht hoort dat er een groot project naast je tuin komt. Let ook op kleinere signalen. Een buurthuis dat sluit, een supermarkt die uitbreidt of een nieuwe busverbinding zeggen veel over de richting waarin een wijk zich beweegt. Bestaande bouw in verschillende wijken Niet iedereen wil of kan nieuwbouw kopen. Harderwijk heeft wijken uit heel verschillende periodes, elk met een eigen karakter. In en rond de oude binnenstad vind je karakteristieke panden, maar ook beperkingen door monumentenregels en soms weinig parkeerruimte. Wijken uit de jaren zeventig en tachtig bieden vaak ruimere kavels en volwassen groen, maar vragen geregeld om investeringen in isolatie en installaties. Neem bij bestaande bouw altijd een bouwkundige keuring en vraag naar het energielabel. Reken realistisch uit wat verduurzaming kost, want dat bedrag bepaalt mede of een woning echt een koopje is. Lokaal nieuws als stille adviseur Makelaars en verkopers vertellen je veel, maar ze hebben ook een belang. Lokaal nieuws geeft een onafhankelijker beeld. Je leest over overlast, verkeersproblemen of wateroverlast in bepaalde straten, maar ook over initiatieven van bewoners, nieuwe speeltuinen en evenementen die een buurt levendig maken. Een goede gewoonte is om een paar maanden voordat je serieus gaat zoeken regelmatig het nieuws uit je favoriete wijken te volgen. Zo bouw je kennis op die je helpt bij bezichtigingen. Je stelt betere vragen, herkent een te mooi verhaal sneller en weet waar je extra navraag moet doen. Combineer dat met een wandeling op verschillende momenten van de dag, bijvoorbeeld tijdens de spits en op een zaterdagavond. Rustig kiezen in een drukke markt Een woning kopen in Harderwijk vraagt om een mix van snelheid en zorgvuldigheid. Bepaal vooraf wat je echt belangrijk vindt, zoals de afstand tot het station, scholen of het water, en wat je bereid bent in te leveren. Laat je financieel goed adviseren en houd de ontwikkelingen in de stad in de gaten. Wie de plannen voor een wijk kent en weet wat er lokaal speelt, kiest niet alleen een huis, maar ook een plek waar je over tien jaar nog steeds graag thuiskomt.